Er bestaat nog steeds geen NEN-norm voor thuisbatterij-installatie. Dit geldt er wél: NEN 1010, brandweerrichtlijnen, verzekeringseisen en de meldplicht.
K
Knippie
Redactie ·
Veelgestelde vragen
Over de auteur
K
Knippie
Redactie
Werkt bij Knippie aan software voor installatiebedrijven en spreekt wekelijks ondernemers uit de branche. Klopt er iets niet, of mis je context uit de praktijk? Laat het weten, we werken artikelen bij zodra de regels of de markt veranderen.
Er is geen NEN-norm voor het installeren van een thuisbatterij. Niet in juni 2025, toen NEN een bijeenkomst belegde met precies die vraag en vaststelde dat er nog geen norm bestond, en ook nu niet. Wat er wél geldt: NEN 1010 voor de laagspanningsinstallatie, de montagevoorschriften van de fabrikant, de informele plaatsingsrichtlijnen van de brandweer, en de eisen die in de polis van je klant staan. Dat is geen norm, maar het is samen wel een werkbaar kader, en het is op dit moment het enige wat je hebt.
Dat kader is bovendien niet vrijblijvend. Als het misgaat wordt er niet gekeken naar of je een norm hebt overtreden, maar of je hebt gehandeld zoals een redelijk bekwaam installateur zou doen. Dat oordeel valt achteraf, door een schade-expert, met jouw dossier op tafel.
Het gat tussen groei en regelgeving
De cijfers verklaren waarom dit nu urgent is. Het aantal thuisbatterij-installaties groeide in 2025 met 115% naar 163.532 stuks. In het eerste kwartaal van 2026 verdrievoudigde het aantal registraties ten opzichte van een jaar eerder (Independer / Dutch New Energy Research, april 2026). Met het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027 gaat dat niet minder worden.
De regelgeving is dat tempo niet bijgehouden. Sterker: de wetgever heeft de thuisbatterij op meerdere plekken juist buiten de deur gehouden.
PGS 37-1 en PGS 37-2 worden naar voornemen per 1 januari 2028 wettelijk verankerd onder de Omgevingswet. Beoogd, niet vastgelegd: die datum komt uit het consultatierapport, schoof al op van de oorspronkelijke 1 januari 2027, en het wijzigingsbesluit moet nog langs de Tweede Kamer, de Eerste Kamer en de Raad van State. Wat wél vaststaat: thuisbatterijen vallen buiten die regels, ongeacht capaciteit. Het ministerie van IenW noemt regulering via het Besluit bouwwerken leefomgeving passender, "omdat het gaat om een bouwtechnische installatie" (Solar & Storage Magazine, 24 juni 2026).
NEN 4288 ("Bedrijfsvoering van batterij-energieopslagsystemen, aanvullende eisen op NEN 3140") bestaat wel, maar geldt voor systemen boven 25 kWh. Een doorsnee thuisbatterij zit daar ruim onder.
De NTA-trajecten die NEN eind 2025 startte voor HEMS, slimme omvormers en slimme thuisbatterijen gaan over aansturing en communicatie met een energiemanagementsysteem. Niet over installatieveiligheid.
Er wordt dus wel degelijk aan gewerkt, maar niet aan het stuk waar jij op de zolderverdieping mee staat.
Wat er nu concreet geldt
NEN 1010. De installatie zelf valt gewoon onder de laagspanningsregels. Berekening van de belasting van de hoofdaansluiting, juiste kabeldiameters, correcte beveiliging, aardingsvoorziening. Dit is het enige echt bindende stuk normkader dat je hebt, en het is precies het stuk waar bij haastwerk op wordt ingeleverd.
Fabrikantvoorschriften. Bij gebrek aan een norm zijn de montage-instructies van de fabrikant je belangrijkste inhoudelijke leidraad, en tegelijk het eerste waar een verzekeraar naar kijkt. Vrije ruimte rondom, maximale omgevingstemperatuur, toegestane montage-ondergrond, minimale afstand tot andere apparatuur. Wijk je daarvan af, dan doe je dat schriftelijk gemotiveerd of je doet het niet.
Plaatsingsrichtlijnen van de brandweer. Op brandweer.nl staan adviezen die geen wettelijke status hebben, maar die je in elk schaderapport terugziet: plaats de batterij niet in of aan een vluchtroute, kies een geventileerde ruimte, en geef de voorkeur aan een schuur of garage boven de woonruimte. Ze zijn informeel. Ze worden achteraf wel als maatstaf gebruikt.
Meldplicht. Vanaf 0,8 kW vermogen (geen capaciteitsdrempel, dus niet kWh) moet het systeem worden geregistreerd via Energieleveren.nl. Dat geldt ook voor plug-in batterijen. Gratis, kost een kwartier, en doe je vóór inbedrijfstelling. Netbeheerders kunnen bij niet-melden teruglevering weigeren of de aansluiting beperken.
Polisvoorwaarden. Verzekeraars kunnen een claim afwijzen als de installatie niet door een erkend of gecertificeerd installateur is uitgevoerd, of bij aantoonbaar nalatige plaatsing (denk aan montage direct naast hout, verfblikken of gordijnen). Wat er precies in de polis staat verschilt per verzekeraar en verandert snel. Laat de klant dit vóór installatie bij zijn eigen verzekeraar navragen, en leg het antwoord vast.
Praktische plaatsingschecklist
Zo houd je het verdedigbaar zonder norm
1
Check vooraf de aansluiting en de meldplicht
Bereken of de hoofdaansluiting het extra vermogen aankan voordat je een offerte uitbrengt. Meld het systeem aan via Energieleveren.nl bij 0,8 kW of meer, bij voorkeur vóór inbedrijfstelling.
2
Kies de ruimte, niet de makkelijkste wand
Voorkeur: schuur of garage boven woonruimte. Geventileerd. Niet in of langs een vluchtroute, niet onder of naast een slaapkamer. Als de klant een andere plek wil, leg je bezwaar schriftelijk vast.
3
Houd de directe omgeving vrij
Wat je klant moet weten, en wat je vastlegt
Het verschil tussen een vervelende schade en een aansprakelijkheidsclaim zit bijna altijd in de documentatie. Twee jaar na oplevering is niemand het er nog over eens waar de dozen stonden of wat er is afgesproken. Je foto's en je afgetekende instructie zijn dan het enige objectieve verhaal.
Praktisch betekent dat: opleveringsfoto's, de aanmeldbevestiging van Energieleveren.nl, het serienummer, de datum, en de ondertekende gebruikersinstructie. Bewaar het per klant en per installatie, niet los in een telefoonalbum. Of je dat nu in een map op de server doet of in software waar het automatisch aan de opdracht hangt (bij Knippie hangt die documentatie aan de opdracht, maar een goed geordende map werkt ook), het punt is dat je het over twee jaar binnen een minuut terugvindt.
Wat er aankomt
Reken erop dat dit veld beweegt. NEN heeft na de bijeenkomst van juni 2025 aangegeven met een voorstel voor verdere aanpak te komen. Het ministerie wijst naar het Besluit bouwwerken leefomgeving als de logische plek om thuisbatterijen te reguleren. En sinds mei 2026 telt de thuisbatterij mee in de energieprestatieberekening voor nieuwbouw.
Het meest waarschijnlijke scenario is dus niet dat er niets komt, maar dat er iets komt via de bouwregelgeving in plaats van via een klassieke NEN-installatienorm. Tot die tijd is de veiligste werkwijze eenvoudig: werk alsof de norm er al is, en zorg dat je kunt aantonen dat je dat hebt gedaan.
Laatst gecontroleerd: 20 juli 2026.
Dit onderwerp verandert snel. De status van een NEN-norm, de reikwijdte van PGS 37 en de polisvoorwaarden van verzekeraars kunnen binnen enkele maanden wijzigen. Controleer bij twijfel de actuele stand bij NEN, je branchevereniging en de verzekeraar van je klant. Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch of verzekeringsadvies.
Geen hout, verf, spuitbussen, gordijnen of opslag van brandbaar materiaal binnen de door de fabrikant voorgeschreven vrije ruimte. Vertel de klant expliciet dat die ruimte vrij moet blíjven. Dit is de meest voorkomende oorzaak van latere discussie.
4
Installeer volgens NEN 1010 én de fabrikantinstructie
Correcte kabeldiameter, beveiliging en aarding. Wijk niet af van de montagehandleiding. Wijk je wel af, motiveer dat schriftelijk in het dossier.
5
Zorg dat de installatie veilig uit te schakelen is
Een duidelijk bereikbare en gemarkeerde afschakelmogelijkheid, zodat een monteur of hulpdienst het systeem spanningsloos kan maken zonder te zoeken.
6
Leg het op foto vast bij oplevering
Foto's van de plaatsing, de omgeving, de aansluiting en de typeplaat. Dit is je bewijsmateriaal als er over twee jaar een schadeclaim komt.
7
Lever een instructie op en laat die aftekenen
Wat de klant wel en niet mag: niets tegen de batterij aan zetten, ventilatie vrijhouden, wat te doen bij een storingsmelding, wie te bellen. Handtekening eronder, kopie in je dossier.