Netcongestie 1 juli 2026: ook je klant op de wachtlijst
Sinds 1 juli 2026 staat ook je particuliere klant op de netcongestie-wachtlijst. Check het adres op de capaciteitskaart voor je iets belooft.
K
Knippie
Redactie ·
Veelgestelde vragen
Over de auteur
K
Knippie
Redactie
Werkt bij Knippie aan software voor installatiebedrijven en spreekt wekelijks ondernemers uit de branche. Klopt er iets niet, of mis je context uit de praktijk? Laat het weten, we werken artikelen bij zodra de regels of de markt veranderen.
Sinds 1 juli 2026 staat ook je particuliere klant op de netcongestie-wachtlijst. Huishoudens en klein zakelijke klanten met een aansluiting tot en met 3x80A kregen tot die datum in gebieden met een vol stroomnet nog gereserveerde capaciteit en werden bijna altijd direct aangesloten. Dat is voorbij: in een congestiegebied komen groot en klein nu op dezelfde wachtlijst tot er capaciteit vrijkomt, een besluit van de Autoriteit Consument en Markt en niet van het kabinet. Praktisch betekent dat één ding voor jou: check het adres op de capaciteitskaart van de netbeheerder voordat je een aansluiting, een verzwaring of een leverdatum belooft. Een offerte die je vandaag aan de keukentafel sluit, kan door de wachtlijst maanden tot jaren gaan duren.
Wat er op 1 juli 2026 veranderde
Tot 1 juli hielden de netbeheerders een deel van de netcapaciteit apart voor kleinverbruik, zodat huishoudens, winkels en kleine mkb-aansluitingen vrijwel altijd direct terechtkonden. Die reservering is per 1 juli 2026 gestopt. Wil iemand in een congestiegebied een nieuwe aansluiting of een zwaardere aansluiting, dan komt die aanvraag op de wachtlijst, ongeacht of het een datacenter of een rijtjeshuis is. Dat legt Netbeheer Nederland uit in de nieuwe werkwijze voor stroomaanvragen.
Dit valt samen met een grotere verbouwing van de spelregels. De Energiewet is sinds 1 januari 2026 van kracht en vervangt de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. Onder die wet stelde de ACM ook het prioriteringskader en het codebesluit vast waar de wachtlijst op rust. Kortom: het is geen tijdelijke maatregel van een enkele netbeheerder, maar het nieuwe fundament waar je de komende jaren mee werkt.
Aansluiting of verzwaring in een congestiegebied
Voor 1 juli 2026
Sinds 1 juli 2026
Kleinverbruik kreeg gereserveerde capaciteit
Kleinverbruik staat op dezelfde wachtlijst als grootverbruik
Nieuwe aansluiting meestal direct
Op de wachtlijst tot er capaciteit vrijkomt
Verzwaring vaak binnen enkele weken
In 2025 al gemiddeld 21 weken, kan verder oplopen
Volgorde: wie het eerst aanvraagt
Volgorde: maatschappelijk prioriteringskader van de ACM
Kort samengevat
In een congestiegebied is een nieuwe aansluiting of verzwaring geen zekerheid meer, ook niet voor een particulier. Beloof pas een leverdatum als je het adres op de kaart hebt gecheckt.
Waarom dit je offerte en je verkoopgesprek raakt
Je verkoopt zelden alleen een apparaat. Een warmtepomp, een laadpaal, inductie in plaats van gas, een thuisbatterij die terug wil leveren: het vraagt geregeld een zwaardere aansluiting, en soms een nieuwe. Zolang je binnen de bestaande aansluiting blijft, verandert er niets. Zodra de klus een verzwaring of een nieuwe aansluiting nodig heeft in een congestiegebied, gaat de aanvraag de wachtrij in en bepaalt de netbeheerder wanneer het klaar is, niet jij.
En die wachttijd is fors. Volgens de netbeheerders wachtten kleinverbruikers in 2025 gemiddeld al zo'n 45 weken op een nieuwe aansluiting en 21 weken op een verzwaring, en in de volste regio's loopt dat verder op. Snel opgelost wordt het niet: het net op orde brengen duurt tot in de jaren dertig. In het noorden van Noord-Holland is de netcongestie naar verwachting pas tussen 2035 en 2038 opgelost, en tot die tijd groeien de wachtlijsten eerder dan dat ze krimpen omdat de vraag sneller stijgt dan de netbeheerders kunnen bouwen. Het probleem zit op dit moment het diepst in Gelderland, Flevoland, de provincie Utrecht en Noordoost-Noord-Brabant, maar welke gebieden op slot zitten verschuift per maand.
Eerst checken: de capaciteitskaart
Elke netbeheerder publiceert een capaciteitskaart: een kaart die per gebied laat zien hoeveel ruimte er nog op het net is. Liander, Stedin en Enexis hebben elk hun eigen versie, en die wordt maandelijks bijgewerkt. Dat is de bron die je raadpleegt voordat je een prijs en een planning noemt.
Zo check je een adres voor je iets belooft
1
Zoek de netbeheerder op
De postcode bepaalt wie het net beheert: Liander, Enexis of Stedin. Wie waar
zit staat op de site van elke netbeheerder, meestal via een postcodecheck.
2
Open de capaciteitskaart van die netbeheerder
Zoek het gebied van het adres op. De kaart toont per deelgebied hoeveel
ruimte er is voor extra afname of teruglevering.
3
Lees de kleur voor dat gebied
Wie krijgt voorrang, en wie niet
De volgorde op de wachtlijst hangt niet meer af van wie het eerst aanvroeg. De ACM stelde daarvoor een maatschappelijk prioriteringskader vast, gepubliceerd op 12 december 2025. Vooraan staan drie categorieën: eerst congestieverzachters, projecten die zelf ruimte op het net maken zoals opslag die op piekmomenten ontlast, dan veiligheid zoals ziekenhuizen, nooddiensten, defensie en politie, en dan basisbehoeften zoals woningbouw en onderwijs.
Voor jou is de onderkant het belangrijkst: alles wat niet in die drie categorieën past, en dat is de meeste losse particuliere klus, sluit daaronder aan. Een nieuwbouwproject van een woningcorporatie kan voorrang krijgen als woningbouw. Een enkele warmtepomp of laadpaal bij een bestaande woning niet. Ga er dus niet vanuit dat "het is toch verduurzaming" je klant vooraan zet.
Utrecht: het scherpste voorbeeld
In de provincie Utrecht is het al zover. Sinds 1 juli 2026 geldt in het grootste deel van de provincie een aansluitstop: er worden voorlopig geen nieuwe elektriciteitsaansluitingen meer gerealiseerd. Uitgezonderd zijn ongeveer 35.000 al toegezegde nieuwbouwwoningen. Zit een klant daar met een plan voor een nieuwe of zwaardere aansluiting, dan is "we regelen dat wel" simpelweg niet waar te maken, hoe goed je verhaal ook is.
Utrecht is nu het duidelijkst, maar het is geen uitzonderingsgeval dat losstaat van de rest. Het is het beeld waar meer regio's naartoe bewegen. Precies daarom is die kaartcheck geen formaliteit maar de eerste stap van je offertetraject.
Wat je nu in het gesprek doet
Check de kaart voor je een prijs en datum noemt. Bij voorkeur al voordat je in de auto stapt, in elk geval voordat je een toezegging doet.
Splits je offerte. Zet materiaal en installatie los van de aansluiting of verzwaring. Dan zit je niet vast aan een datum die de netbeheerder bepaalt.
Vraag een verzwaring of nieuwe aansluiting zo vroeg mogelijk aan. Een aanvraag die al binnen is voor je aan de klus begint, staat eerder in de rij.
Kijk of je binnen de bestaande aansluiting kunt blijven. Load balancing bij een laadpaal of een warmtepomp die binnen 3x25A past, houdt je buiten de wachtlijst.
Wees eerlijk over de wachttijd. Een realistische termijn levert je een klant op die tevreden blijft. Een toezegging die je niet haalt, levert je een klacht op.
De rode draad is simpel: de netcheck hoort vroeg in je offertetraject, als vaste stap voordat je een datum vastlegt. Of je dat nu in je offertesoftware borgt (bij ons in Knippie, of in wat je ook gebruikt) of gewoon in je vaste werkwijze, het scheelt je de verkoop die achteraf een wachtlijst blijkt te zijn.
De cijfers en de kleuren op de capaciteitskaarten veranderen maandelijks, en welke regio's op slot zitten schuift mee. Controleer een adres altijd opnieuw vlak voor je een toezegging doet. Wat hierboven staat is de stand van juli 2026.
Laatst bijgewerkt:
Groen betekent ruimte, oranje beperkt, rood vol. Zit het adres in een rood
gebied, dan gaat een nieuwe aansluiting of verzwaring de wachtlijst in.
4
Herhaal de check per maand
De kaarten worden maandelijks ververst. Een gebied dat drie maanden geleden
groen was, kan nu op slot zitten. Zet nooit een leverdatum vast op een
kaart die je niet net hebt gecheckt.