Aansprakelijkheid en verzekering voor installateurs
Welke verzekeringen je installatiebedrijf echt nodig heeft, waar je na oplevering aansprakelijk voor blijft en waarom verzekeraars soms claims weigeren.
K
Knippie
Redactie ·
Veelgestelde vragen
Over de auteur
K
Knippie
Redactie
Werkt bij Knippie aan software voor installatiebedrijven en spreekt wekelijks ondernemers uit de branche. Klopt er iets niet, of mis je context uit de praktijk? Laat het weten, we werken artikelen bij zodra de regels of de markt veranderen.
Als installatiebedrijf heb je in de praktijk vier verzekeringen om over na te denken: een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB) als basis, een Construction All Risk (CAR) voor het werk zelf, een beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) als je ook adviseert of ontwerpt, en een rechtsbijstandverzekering voor conflicten. De AVB is de enige die vrijwel niemand kan missen. Belangrijker dan het rijtje is de valkuil eronder: na oplevering ben je juridisch niet klaar, en een verzekeraar kan een claim weigeren als de installatie niet door een erkend vakman is uitgevoerd of aantoonbaar nalatig is geplaatst. Wat jouw dekking precies is, staat in jouw polis, dus lees die of laat je tussenpersoon meekijken voordat je ervan uitgaat dat iets gedekt is.
Dat laatste is waar het in de praktijk misgaat. Formeel is de klant na oplevering eigenaar van de installatie en verantwoordelijk voor het gebruik. Maar als er twee jaar later brand ontstaat, staat de eigenaar niet bij de fabrikant op de stoep, maar bij jou.
“
Officieel is de eigenaar na oplevering eigenaar van het systeem... Echter zijn de meeste eigenaren leken. Dus mocht er iets fout gaan denk ik dat ze uiteindelijk toch bij mij aan de deur staan.
IVInstallateur op een vakforum
De vier verzekeringen op een rij
Er is geen wettelijk verplichte verzekering voor een installatiebedrijf, op de gewone auto- en eventuele personeelsverzekeringen na. Toch zou geen enkele installateur zonder de eerste hieronder moeten werken. De rest kies je op basis van wat je doet.
Verzekering
Wat het dekt
Voor wie
Bedrijfsaansprakelijkheid (AVB)
Zaak- en letselschade die jij, je personeel of je materiaal bij een ander veroorzaakt. Niet: herstel van je eigen werk.
Elk installatiebedrijf. De basisdekking.
Construction All Risk (CAR)
Materiële schade aan het werk zelf tijdens de bouw- en montageperiode: uitvoeringsfouten, brand, storm, diefstal van materiaal.
Per project of doorlopend, vooral bij grotere klussen.
Beroepsaansprakelijkheid (BAV)
Zuivere vermogensschade door een advies-, reken- of ontwerpfout, zonder dat er iets fysiek kapotgaat.
Als je ontwerpt, adviseert of dimensioneert, niet alleen monteert.
Rechtsbijstand
Juridische hulp, advocaat-, proces- en gerechtskosten bij een conflict met klant, leverancier of personeel.
Iedereen die weleens een factuur moet incasseren.
Kort samengevat
De AVB is de basis die je altijd nodig hebt. CAR dekt het werk zelf, BAV je advieswerk, rechtsbijstand je conflicten. Wat er precies onder valt verschilt per polis, dus laat je tussenpersoon jouw situatie doorrekenen.
Wat elke verzekering wel en niet doet
Bedrijfsaansprakelijkheid (AVB). Dit is je basisdekking. Een AVB dekt zaakschade en letselschade die jij, je personeel of je materiaal bij een ander veroorzaakt: je boort een waterleiding aan, laat gereedschap op de auto van de klant vallen, of je werk beschadigt een vloer. Wat een AVB niet doet, en waar veel installateurs op worden verrast: de kosten om je eigen ondeugdelijke werk te herstellen of te vervangen zijn niet gedekt. Alleen de gevolgschade bij derden valt eronder (Techniek Nederland Verzekeringen, MKB Servicedesk). Voor schade aan spullen van de klant die je onder je hoede hebt, het opzichtrisico, heb je vaak een aparte clausule nodig. Vraag na of die in jouw polis zit.
Construction All Risk (CAR). Waar de AVB stopt bij je eigen werk, springt de CAR daar juist in. Een CAR-verzekering dekt materiële schade aan het werk zelf tijdens de bouw- en montageperiode: uitvoeringsfouten, brand, storm, waterschade, diefstal en vandalisme, en meestal ook je gereedschap en de spullen van je monteurs op locatie (Rabobank). Hij is geschikt voor zowel bouw- als installatiebedrijven en is per project of doorlopend af te sluiten. Bij grotere klussen vraagt de opdrachtgever er vaak zelf om.
Beroepsaansprakelijkheid (BAV). Dit is de verzekering die het vaakst wordt overgeslagen, en soms terecht. Een BAV dekt zuivere vermogensschade: financiële schade door een beroepsfout zoals een verkeerd advies, een foute berekening of een ontwerpfout, zonder dat er iets fysiek kapotgaat (MKB Servicedesk). Monteer je vooral wat een ander heeft ontworpen, dan is je risico hier beperkt. Adviseer, dimensioneer of ontwerp je zelf installaties, dan wordt een BAV serieus: een verkeerd berekende installatie kan een klant duizenden euro's kosten zonder dat er brand of lekkage aan te pas komt.
Rechtsbijstand. Een zakelijke rechtsbijstandverzekering betaalt juridische hulp bij een conflict met een klant, leverancier of werknemer: advies, een advocaat, proces- en gerechtskosten, en vaak ook mediation (Ondernemersplein). Let op twee dingen: er geldt meestal een wachttijd van drie maanden, en een geschil dat al liep voordat je de verzekering afsloot is niet gedekt. Sluit hem dus af als het rustig is, niet als de ruzie er al is.
Waar je na oplevering aansprakelijk voor bent
Oplevering is geen streep onder je aansprakelijkheid. De hoofdregel was lang dat je niet aansprakelijk bent voor gebreken die de klant bij oplevering redelijkerwijs had moeten zien. Maar voor verborgen gebreken, die pas later opduiken, blijf je wel aansprakelijk. Voor een bouwwerk verjaart die vordering pas na uiterlijk 20 jaar, en zodra je aansprakelijk bent gesteld geldt daarnaast een aparte termijn van 2 jaar om het te herstellen (Wieringa Advocaten). De klant moet wel binnen bekwame tijd klagen nadat hij het gebrek heeft ontdekt.
Sinds de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), die op 1 januari 2024 inging, is die positie voor werk dat eronder valt strenger geworden. De aannemer is nu ook aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet zijn ontdekt, tenzij hij kan bewijzen dat het gebrek niet aan hem te wijten is (Informatiepunt Leefomgeving, de bouwadvocaat). De bewijslast is dus omgedraaid. Het opleveringsdossier, met een proces-verbaal van oplevering, is daarmee belangrijker dan ooit: een gebrek dat daarin niet staat, blijft jouw probleem.
De grootste valkuil: de verzekeraar die niet uitkeert
Een verzekering hebben en uitgekeerd krijgen zijn twee verschillende dingen. Verzekeraars sluiten dekking steeds vaker uit tenzij aan voorwaarden is voldaan, en bij zonnestroom is dat inmiddels concreet: veel polissen keren bij brand alleen uit als de PV-installatie is gekeurd volgens SCIOS Scope 12.
Een Scope 12-keuring controleert de complete installatie, van de panelen tot het aansluitpunt met de netbeheerder, op brandrisico en elektrische veiligheid (Aon). Wettelijk verplicht is de keuring nog niet, maar verzekeraars eisen hem in de praktijk steeds vaker, vooral bij grotere daken vanaf ongeveer 40 tot 50 panelen. De omgekeerde kant telt net zo hard: ontstaat er brand door een installatiefout en is er geen keuring geweest, dan kan de verzekeraar besluiten de schade gedeeltelijk of helemaal niet te vergoeden (MKB Servicedesk). Een keuring geldt doorgaans 5 jaar, soms eist een verzekeraar elke 3 jaar een herkeuring.
Twee andere gronden waarop een claim strandt: de installatie is niet door een erkend of gecertificeerd installateur uitgevoerd, of er is aantoonbaar nalatig gewerkt. Dat laatste is precies waarom je dossier zo zwaar weegt. Wat er in een specifieke polis staat verschilt per verzekeraar en verandert snel, dus lees de polisvoorwaarden of laat je klant vooraf navragen wat zijn verzekeraar eist voordat je begint.
Zo dek je jezelf in als installateur
1
Zorg minimaal voor een AVB, en ken de gaten
Een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering is de basis. Vraag expliciet na of het opzichtrisico en productaansprakelijkheid meeverzekerd zijn, want herstel van je eigen werk valt er standaard buiten.
2
Match je verzekeringen aan wat je echt doet
Grotere projecten vragen om een CAR, advies- en ontwerpwerk om een BAV, regelmatig gedoe over facturen om rechtsbijstand. Laat een tussenpersoon jouw situatie doorrekenen in plaats van een standaardpakket te nemen.
3
Werk waar dat kan met erkende kwalificaties
Kort gezegd
Een AVB heb je altijd nodig, de rest hangt af van wat je doet en hoe groot je klussen zijn. Maar de verzekering is maar het halve verhaal: je aansprakelijkheid stopt niet bij oplevering, en een polis keert alleen uit als je aan de voorwaarden voldoet. Werk met erkende kwalificaties, laat keuren wat gekeurd moet worden, en leg per klus vast wat je hebt gedaan. Dat dossier is bij een claim je sterkste bewijs, en meteen het makkelijkst te vergeten. In een systeem als Knippie hangt die opleveringsdocumentatie automatisch aan de opdracht, maar een goed geordende map per klant werkt net zo goed, als je hem over twee jaar maar binnen een minuut terugvindt.
Dit artikel is algemene informatie, geen verzekerings- of juridisch advies. Polisvoorwaarden, keuringseisen en wetgeving veranderen snel. Check je eigen polis en vraag bij twijfel je verzekeraar of tussenpersoon.
Laatst bijgewerkt:
Een erkenning (InstallQ, Sterkin, Zonnekeur) is niet alleen marketing. Bij een claim is "uitgevoerd door een erkend installateur" vaak precies de voorwaarde waarop een verzekeraar terugvalt.
4
Laat PV-installaties keuren volgens Scope 12
Zeker bij grotere daken. Bewaar de keuringsrapporten en zet in je offerte of de keuring in- of exclusief is, zodat daar achteraf geen discussie over ontstaat.
5
Bouw per klus een opleveringsdossier op
Foto's van de installatie, de gebruikte materialen en de beveiliging, een ondertekend proces-verbaal van oplevering en de gebruikersinstructie. Onder de Wkb ligt de bewijslast bij jou, dus dit dossier is je bewijs dat je vakkundig hebt gewerkt.
6
Lees je eigen polis, een keer echt
Weet welke bedragen, uitsluitingen en voorwaarden er gelden voordat je ze nodig hebt. Twijfel je over een specifiek risico, bel dan je verzekeraar of tussenpersoon en leg het antwoord schriftelijk vast.